Linh kiện F-35 lạc đến Hong Kong 'vì nhân viên UPS bỏ sót email'
Nhân viên hãng vận tải dường như để sót email cảnh báo, khiến lô linh kiện nhạy cảm của F-35 bị chuyển hướng tới Hong Kong trên đường về Mỹ.
Bloomberg ngày 7/10 dẫn lời các nguồn tin am hiểu sự việc cho biết kính buồng lái và cửa khoang vũ khí của tiêm kích tàng hình F-35 dự kiến quá cảnh tại Hàn Quốc và đảo Đài Loan trên hành trình từ Australia về Mỹ. Do xuất phát muộn, chúng bị chuyển hướng nhầm tới Hong Kong trong nỗ lực đẩy nhanh tiến độ giao hàng.
DSV, đơn vị đại diện cho tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin, đã gửi email cho hãng vận chuyển UPS để lưu ý tuân thủ Quy định Quốc tế về Buôn bán Vũ khí của Mỹ (ITAR), bộ văn kiện được Washington xây dựng nhằm ngăn chặn công nghệ nhạy cảm rơi vào tay đối thủ.
Tiêm kích F-35B mở cửa khoang vũ khí trong ảnh công bố tháng 2/2025. Ảnh: War Zone
DSV A/S là hãng vận tải và hậu cần có trụ sở tại Đan Mạch. UPS là công ty Mỹ chuyên chuyển phát hàng hóa đa quốc gia và quản lý chuỗi cung ứng.
Theo các nguồn tin, email có nội dung cảnh báo UPS "không được chuyển lô hàng tới Hong Kong". Tuy nhiên, nhân viên của hãng vận chuyển đã bỏ sót email, nhiều khả năng do nó được gửi thông qua mạng lưới khác với hệ thống mà UPS thường sử dụng.
Phát ngôn viên của DSV và UPS từ chối bình luận. Lockheed Martin, hãng chế tạo tiêm kích F-35, không bình luận về thông tin trên.
UPS hồi tháng 5 chịu trách nhiệm vận chuyển kính buồng lái và một cửa khoang vũ khí của tiêm kích tàng hình F-35 từ Australia về Mỹ để kiểm tra, sửa chữa hoặc tiêu hủy. Máy bay UPS dừng lại ở Hàn Quốc trên đường tới Mỹ, sau đó chuyển hướng tới Hong Kong.
Giới chức Trung Quốc dường như đã thu được lô hàng, không rõ có bàn giao lại cho Mỹ hay Australia hay chưa.
Dây chuyền chế tạo tiêm kích F-35 tại Fort Worth, bang Texas, Mỹ trong video công bố tháng 12/2021. Video: Motor Network
"Trung Quốc thu được kính buồng lái F-35 là chuyện không tốt, sự việc này là vấn đề nghiêm trọng. Tôi cho rằng Trung Quốc đã lập tức bắt tay vào nghiên cứu và tìm cách đối phó bằng năng lực kỹ thuật của họ", Diana Maurer, quan chức thuộc Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO), nhận định.
Lockheed Martin khẳng định không đơn phương đưa ra phương án hậu cần và luôn lựa chọn các đơn vị vận chuyển phù hợp nhất với quy định của chính phủ Mỹ. Tập đoàn khẳng định đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác để tăng cường giám sát và ngăn sự cố tương tự tái diễn.
Lầu Năm Góc tuyên bố không chịu trách nhiệm liên quan, khẳng định các linh kiện không còn khả năng sử dụng. Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết đang phối hợp với các cơ quan chức năng và đối tác trong ngành công nghiệp quốc phòng để thu hồi lô hàng, điều tra sự cố và thiết lập các biện pháp ngăn ngừa.
Kỹ thuật viên xử lý kính buồng lái F-35 tại căn cứ Hill, bang Utah, Mỹ tháng 5/2023. Ảnh: USAF
Thomas Newdick và Tyler Rogoway, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho rằng Trung Quốc có thể tìm hiểu thêm về công nghệ vật liệu và đặc tính tạo nên khả năng tàng hình của F-35 nhờ những linh kiện bị chuyển đến Hong Kong.
Công nghệ chế tạo lớp phủ vỏ ngoài máy bay tàng hình là một trong các bí mật khoa học vật liệu được Mỹ bảo vệ nghiêm ngặt nhất. Những gì thu được có thể giúp Trung Quốc hiểu rõ hơn về cách hoàn thiện vật liệu, lớp phủ, quy trình chế tạo và kết hợp chúng trên một mẫu tiêm kích phương Tây, cũng như xây dựng phương án đối phó.
"Phân tích trực tiếp các bộ phận có thể mang lại những thông tin khó thu được bằng phương thức khác, cũng như mang lại dữ liệu chính xác và chi tiết hơn so với dựa vào bản vẽ kỹ thuật đơn thuần", Newdick cho biết.
Nguyễn Tiến (Theo War Zone, AP, Politico, Bloomberg)