Hội phụ huynh loay hoay sau lệnh cấm thu quỹ

Định giảm quỹ lớp từ 1,3 triệu xuống 500.000 đồng, anh Tuân cuối cùng vẫn không dám thu vì "sợ phức tạp", bối rối không biết sẽ tổ chức các hoạt động thế nào với lệnh cấm thu quỹ.

"Chúng tôi đang rất đau đầu", anh Tuân, trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh (hội phụ huynh) một lớp 8 ở Hải Phòng, chia sẻ.

Người bố 37 tuổi cho biết trước năm học, anh cùng hội phụ huynh đã gặp riêng cô giáo chủ nhiệm. Khi đó, thông tư về hoạt động của hội phụ huynh còn là dự thảo, anh Tuân đã "chuẩn bị tinh thần" bằng đề xuất thu quỹ ít hơn so với mọi năm, từ 1,3 triệu còn 500.000 đồng một học kỳ.

Kế hoạch dự kiến được đưa ra trong buổi họp phụ huynh đầu tháng 10. Nhưng ngày 30/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức ban hành Thông tư 81, cấm hội phụ huynh thu quỹ, tiếp nhận, quản lý các khoản tài trợ. Nếu có hoạt động, phụ huynh có thể tự nguyện góp bằng hàng hóa, dịch vụ; hoặc thanh toán trực tiếp cho bên cung cấp.

Anh Tuân kể buổi họp diễn ra trong không khí ngột ngạt. Nhiều phụ huynh đề xuất vẫn thu quỹ lớp 500.000 đồng, hoạt động tới 15/11 khi thông tư có hiệu lực rồi "tính tiếp". Dù vậy, sau khi tham khảo ý kiến giáo viên và các lớp khác, anh quyết định không thu, trả lại tiền cho những người đã nộp.

"Các lớp cũng phải nhìn nhau mà làm, chứ một mình khác biệt lại thành phức tạp", anh nói.

Đây cũng là lựa chọn của chị Minh Anh, trưởng hội phụ huynh một lớp 3 ở Hà Nội, sau khi được giáo viên chủ nhiệm quán triệt Thông tư 81. Mức đóng góp các năm trước là 100.000 đồng mỗi kỳ cho quỹ trường, 400.000 đồng quỹ lớp. Năm nay, ban phụ huynh không thu cả hai khoản này.

Chủ đề này gây tranh luận sôi nổi trên các diễn đàn suốt một tuần qua. Bên cạnh ý kiến ủng hộ, cũng không ít người bối rối với quy định mới, cho rằng có thể ảnh hưởng các hoạt động tinh thần của con em.

Theo chị Minh Anh, gần như tất cả hoạt động đều cần kinh phí, chẳng hạn thuê trang phục, phần thưởng khi học sinh trong lớp thi đấu thể thao, văn nghệ, ăn uống mỗi dịp lễ tết. Quỹ này đôi khi còn dùng thăm hỏi, động viên nếu có cháu đau ốm.

"Giá trị vật chất không đáng kể, mà chủ yếu thể hiện sự đồng hành và gắn kết trong một tập thể", chị Minh Anh giãi bày.

Đồng tình, anh Tuân cho biết quỹ lớp còn được dùng để chi khen thưởng, phục vụ học sinh, như thưởng 50.000 cho những bạn có thành tích tốt cuối tháng.

"Chẳng đáng bao nhiêu nhưng các con rất vui. Bây giờ không còn quỹ, những khoản chi này cũng không còn, tụi nhỏ sẽ hụt hẫng", anh nói.

Anh cũng thấy quy định mới có những điểm chưa rõ ràng. Chẳng hạn, nếu có hoạt động vượt quá khả năng để một người có thể trả trực tiếp cho bên cung cấp, khi đó nhiều phụ huynh có thể góp cùng hay không? Nếu có, việc này khác gì khi ban phụ huynh đứng ra kêu gọi, thu tiền?.

Hội phụ huynh bối rối "là dễ hiểu", theo ông Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM. Lý do là quy định mới tạo ra "giới hạn đáng kể" về thu quỹ, đóng góp, chi tiêu so với hiện nay. Trong khi đó, việc động viên, khen thưởng học sinh nếu chỉ sử dụng từ ngân sách của trường sẽ "rất hạn chế", có thêm nguồn lực từ phụ huynh "thì tốt hơn".

Thầy Nguyễn Hoàng Chương, nguyên hiệu trưởng trường THPT Lộc Phát, Lâm Đồng, cho rằng xã hội không nên giới hạn vai trò hội phụ huynh chỉ ở việc kêu gọi, vận động tiền. Họ có nhiều nhiệm vụ quan trọng, như đại diện tập thể phụ huynh trao đổi, phản biện với trường, cùng ban giám hiệu tổ chức các hoạt động giáo dục, bán trú... cho trẻ.

Riêng về đóng góp, hỗ trợ, thầy Chương nhận định việc huy động từ ban phụ huynh trong nhiều trường hợp là cần thiết. Thầy kể năm 2012, khi tiếp quản một ngôi trường "ngổn ngang đủ thứ", thầy quyết định sang sửa cơ sở vật chất bằng cách xin khất nợ ba năm với nhà thầu. Thời gian đó, trường vừa bỏ tiền, đồng thời cũng nhận đóng góp tùy tâm từ phụ huynh và các nguồn xã hội hóa.

"Điều quan trọng là làm sao phải đúng mục đích, công khai, minh bạch, vừa sức với phụ huynh. Hiệu trường ngoài trung thực thì còn phải trong sáng", thầy Chương nhấn mạnh.

Chị Thương, phụ huynh lớp 7 ở TP HCM, ủng hộ việc phải có quỹ để duy trì hoạt động trong lớp, ít nhất là để photo tài liệu, trang trí, liên hoan cuối năm học, hoặc trang bị một số đồ dùng cần thiết cho quá trình học tập, sinh hoạt tại trường của con em.

"Chẳng lẽ lúc nào cần, giáo viên lại nhắn học sinh đóng góp, rất lẻ tẻ, trong khi đó cũng là tiền từ phụ huynh", chị nói. "Mục đích cuối cùng vẫn là làm sao để con em mình có môi trường học tốt nhất".

Để thích ứng với điều lệ mới, ông Nguyễn Văn Ngai lưu ý ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm thông tin đầy đủ tới hội phụ huynh, thay vì để có sai phạm mới quy trách nhiệm. Với những khoản đã thu trước đó, ông cho rằng vẫn được thực hiện, miễn đúng quy định.

Về lâu dài, thầy Đinh Phú Cường, hiệu trưởng trường THCS Phú Định, TP HCM, cho rằng giáo viên chủ nhiệm, ban giám hiệu cần đồng hành, sát sao hơn với hội phụ huynh khi họ không còn được thu quỹ.

Thầy cho rằng những hoạt động liên quan đến tiền "cứ để trường lo". Mỗi đầu năm học, trường sẽ thống nhất với hội phụ huynh về các hoạt động cần thực hiện, nếu các lớp có nhu cầu mua sắm thì phải báo hiệu trưởng xem xét tính cần thiết.

"Dù không thu quỹ, các hoạt động của trường vẫn được tổ chức bình thường, dựa vào ngân sách hoặc các khoản được địa phương cho phép thu", thầy nói, cho rằng cách làm này không chỉ hạn chế sai phạm, mà còn giúp phụ huynh hiểu rõ mục đích từng hoạt động. Thầy tin rằng nếu mọi việc theo đúng tinh thần tự nguyện, đồng thuận giữa phụ huynh và trường, hoạt động của ban đại diện vẫn hiệu quả.

Trong khi ban phụ huynh lớp anh Tuân vẫn chưa tìm ra phương án phù hợp khi thông thư 81 có hiệu lực, chị Minh Anh dự định nếu cần tổ chức hoạt động thì sẽ ứng tiền chi trả, sau đó phụ huynh của lớp đóng góp để hoàn lại. Mức đóng cụ thể không cố định, không cao bằng.

"Cách này chắc chắn làm khó cho tôi vì mất thời gian, có khả năng số nhận về không bù được số đã ứng. Nhưng nếu cứ đùn đẩy, không ai làm hoặc cả năm không có hoạt động, người thiệt thòi nhất sẽ là học sinh", chị nói.

Thanh Hằng - Nguyễn Quyên