Theo bà Hương Đào - Phó tổng giám đốc AMVNX, chuyên gia hỗ trợ du học có hơn 20 năm sinh sống và làm việc tại Mỹ, dù hấp dẫn về mặt học thuật, nhiều ngành học lại có nhu cầu tuyển dụng thấp hoặc doanh nghiệp không sẵn sàng bảo lãnh visa làm việc dài hạn. Điều này khiến không ít sinh viên buộc phải quay về nước dù kết quả học tập tốt.
Do đó, chọn ngành tại Mỹ cần được nhìn nhận như một quyết định chiến lược, dựa trên dữ liệu thị trường, nhu cầu nhân lực và khả năng chuyển đổi sang việc làm sau tốt nghiệp, thay vì chỉ dựa vào xu hướng hay danh tiếng của trường.
Bà từng chứng kiến nhiều gia đình vẫn định hướng cho con du học dựa trên danh sách các ngành học hot hoặc vị trí của trường trên các bảng xếp hạng. Tuy nhiên, một ngành học đang là xu hướng hay một ngôi trường đứng top đầu không đồng nghĩa với việc chương trình đào tạo đó sẽ phù hợp với năng lực, mục tiêu nghề nghiệp của mọi học sinh hay đảm bảo cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.
Cùng một ngành Công nghệ nhưng triết lý giáo dục tại Mỹ có sự phân hóa rất lớn. Ví dụ, Đại học California, Davis thiên về nghiên cứu học thuật chuyên sâu, Northeastern University chú trọng thực hành qua mô hình Co-op (thực tập hưởng lương), bà phân tích ví dụ thực tế. "Nếu chỉ chọn trường vì danh tiếng mà bỏ qua đặc tính này, học sinh dễ rơi vào tình trạng vỡ mộng khi môi trường học tập không phù hợp với thiên hướng cá nhân".
Sinh viên Đại học Northeastern tham gia chương trình Co-op. Ảnh: Đại học Northeastern
Với ngành y, bà Hương quan sát thấy học sinh, phụ huynh thường ưu tiên trường có danh tiếng lớn như Harvard. Tuy nhiên, tỷ lệ chọi tại đây rất khắc nghiệt và lộ trình đào tạo kéo dài, có thể lên đến 11-15 năm. Trong khi đó, ngôi trường chuyên sâu như trường Dược và Khoa học sức khoẻ Massachusetts (MCPHS) mang đến lộ trình tinh gọn cho học sinh Việt Nam nhờ hệ thống đào tạo hiện đại, dù không nằm ở vị trí quá cao trên bảng xếp hạng tổng quát.
Nhờ mạng lưới hơn 1.000 đối tác lâm sàng, sinh viên có cơ hội thực tập, nghiên cứu trực tiếp tại các đơn vị y tế hàng đầu như Trường Y Harvard hay Bệnh viện Nhi Boston. Ngoài ra, chương trình chuyển tiếp linh hoạt tại đây giúp sinh viên tiết kiệm thời gian và dễ dàng học lên bác sĩ thay vì theo đuổi lộ trình dài tại các đại học danh tiếng.
"Việc định hướng sai lệch từ sớm còn gây hệ lụy dây chuyền: từ chọn môn học, hoạt động ngoại khóa đến bài luận đều thiếu sự nhất quán, khiến hồ sơ kém thuyết phục trong mắt nhà tuyển sinh", bà nhấn mạnh.
Bà Hương Đào chia sẻ tại sự kiện của AMVNX Ảnh: AMVNX
Để giúp phụ huynh, học sinh biết cách chọn ngành, trường chi tiết hơn, AMVNX sẽ tổ chức hội thảo "Định hướng ngành học và cơ hội việc làm tại Mỹ" với sự tham dự của các chuyên gia cùng nhiều trường THPT nội trú và đại học. Sự kiện diễn ra vào lúc 15h30 -19h, thứ 7, ngày 28/3 (Khách sạn Hotel du Parc, 84 Trần Nhân Tông, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) và 15h30 -19h, Chủ nhật, ngày 29/3 (Khách sạn Rex, 141 Nguyễn Huệ, phường Sài Gòn, TP HCM).
Qua đây, phụ huynh, học sinh có thể cập nhật bức tranh toàn cảnh về thị trường lao động Mỹ, hiểu rõ những nhóm ngành có nhu cầu tuyển dụng cao. Sự kiện cũng đưa ra thông tin để giúp người tham dự đưa ra quyết định dựa trên nhu cầu thị trường và có sự định hướng nghề nghiệp rõ ràng ngay từ bậc THPT, thay vì lựa chọn cảm tính.
Nhật Lệ