Thông tin được đưa ra tại hội thảo đề xuất Đề án hỗ trợ phụ nữ tiếp cận nước sạch, vệ sinh, góp phần thực hiện tiêu chí "3 sạch" trong Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2035 do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai tổ chức cuối tháng 11 vừa qua.
Tại hội thảo, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ Nông nghiệp tỉnh Lào Cai cho biết hiện khoảng 97% hộ dân nông thôn đã tiếp cận nguồn nước hợp vệ sinh, song tỷ lệ nước đạt chuẩn còn thấp, ước đến cuối năm 2025 chỉ 33,2%. Gần 46% hộ vẫn sử dụng nguồn nước nhỏ lẻ như giếng đào, giếng khoan, mó nước; trong khi số hộ có thiết bị lọc đáp ứng quy chuẩn chỉ chiếm khoảng 16,2%.
Khoảng 54% hộ dân sử dụng nước từ các công trình cấp nước tập trung, tuy nhiên số công trình được đầu tư đầy đủ hệ thống xử lý, khử khuẩn còn hạn chế, chỉ chiếm 6,4% tổng số công trình. Thực trạng này cho thấy chất lượng cấp nước nông thôn chưa tương xứng tỷ lệ bao phủ, tiềm ẩn rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng.
Theo Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ Nông nghiệp, nâng cao chất lượng nước sinh hoạt là yêu cầu cấp thiết, gắn trực tiếp với đời sống người dân, đặc biệt là phụ nữ - lực lượng giữ vai trò chính trong quản lý nước, vệ sinh và chăm sóc gia đình. Đơn vị đề xuất triển khai đồng bộ các giải pháp, từ nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành công trình cấp nước đến tăng cường truyền thông thay đổi hành vi sử dụng nước sạch và vệ sinh môi trường.
Bên cạnh đó, việc lan tỏa các mô hình như "xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch", tạo điều kiện để phụ nữ tham gia giám sát, quản lý và bảo vệ nguồn nước tại cộng đồng được xem là giải pháp then chốt. Trung tâm cũng kiến nghị tăng cường hỗ trợ đầu tư cải tạo, sửa chữa công trình cấp nước, nhà tiêu hợp vệ sinh thông qua các chính sách tín dụng phù hợp với điều kiện vùng cao, vùng khó khăn.
Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền cho biết, tiêu chí "3 sạch" đã được tích hợp vào bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, trở thành một nội dung quan trọng trong cải thiện môi trường sống nông thôn. Thực tiễn triển khai cho thấy, vai trò của phụ nữ không chỉ dừng ở vận động phong trào mà còn tham gia đề xuất, giám sát chính sách có nhạy cảm giới.
Tại Lào Cai, hiện vẫn còn khoảng 900.000 người dân nông thôn chưa được sử dụng nước sạch đạt chuẩn; hơn 59.000 hộ chưa có nhà tiêu hợp vệ sinh. Các đại biểu thống nhất cho rằng, việc xây dựng Đề án hỗ trợ phụ nữ tiếp cận nước sạch và vệ sinh giai đoạn 2026 - 2035 là cần thiết, nhằm góp phần thực hiện hiệu quả tiêu chí "3 sạch", hướng tới phát triển nông thôn bền vững và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Ánh Dương