Giá chứng khoán ở VN quá cao

Giao dịch chứng khoán bùng nổ. Ảnh: H.H.

Trong khuyến cáo gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Tổ chức Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận xét, dù việc xuất hiện những đợt tăng giá chứng khoán nhanh và tăng hệ số P/E là hiện tượng phổ biến trên thị trường mới nổi đang phát triển nhanh, nhưng 73 là con số rất cao so với hầu hết các chuẩn mực thị trường khác. Một số nước châu Á cũng trải qua những thời kỳ tăng giá chứng khoán tương tự (thậm chí còn cao hơn) nhưng không một nước nào có hệ số P/E trung bình cao như Việt Nam.

IMF đánh giá thị trường chứng khoán VN phát triển chưa từng có trong năm 2006 cả về số lượng công ty niêm yết và chỉ số chứng khoán. Thị trường vẫn tiếp tục diễn biến sôi động vào những tháng đầu năm 2007.

Các yếu tố dẫn tới sự phát triển bao gồm tình hình kinh tế vĩ mô khả quan và việc Việt Nam trở thành thành viên WTO đã thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài tăng mạnh. Các nhà đầu tư trong nước, kể cả các ngân hàng trong nước và các công ty tài chính phi niêm yết rất có thể đã góp phần gây ra bùng nổ TTCK nhiều hơn là luồng vốn nước ngoài chảy vào. Cầu chứng khoán mạnh đã dẫn đến cổ phiếu bị định giá quá cao trong bối cảnh cung chứng khoán mới phát hành bị hạn chế. 

Đề cập đến những rủi ro có thể xảy ra, IMF nhấn mạnh việc cho vay mua chứng khoán của ngân hàng không được kiểm tra và luồng vốn đầu tư gián tiếp ngày càng tăng tiếp tục làm bùng nổ thị trường, làm tăng rủi ro liên quan đến thị trường chứng khoán, ngân hàng và tăng khả năng thị trường có sự điều chỉnh lớn. Sự điều chỉnh có thể sẽ đe doạ đến khả năng thanh khoản của các ngân hàng thiếu vốn. 

Đối với tài chính đối ngoại, khó có thể duy trì mức thâm hụt cán cân vãng lai hợp lý trong trường hợp dòng vốn chảy vào dừng đột ngột hoặc bị đảo chiều (chảy ra). Hiện tại, luồng vốn đầu tư gián tiếp đổ vào làm cán cân thanh toán thặng dư lớn nhưng cán cân vãng lai có thể trở lại trạng thái thâm hụt lớn trong thời gian tới khi nhu cầu nhập khẩu tăng do giảm thuế nhập khẩu sau khi gia nhập WTO. Ngay cả khi giá chứng khoán tiếp tục ở xu thế tăng trong một thời gian tương đối dài thì luồng vốn chảy vào lớn có thể gây khó khăn cho việc thực thi chính sách tiền tệ và tỷ giá.

Khuyến nghị về những chính sách cần thực thi trong thời gian tới. IMF cho rằng các nhà chức trách cần phải thắt chặt hơn nữa những biện pháp duy trì an toàn, đặc biệt là nên chuyển theo hướng tập trung vào quản lý rủi ro liên quan đến thị trường chứng khoán đối với các ngân hàng thương mại. Về nguyên tắc, chỉ những ngân hàng có cơ chế quản lý rủi ro thị trường và rủi ro tín dụng tốt, có cán bộ được đào tạo tốt mới được cấp phép tín dụng để mua chứng khoán hoặc chấp nhận những rủi ro khác liên quan đến thị trường chứng khoán.  

Ngân hàng Nhà nước cần thắt chặt tiền tệ và kiềm chế sự tăng trưởng cho vay của ngân hàng. Chính sách quản lý nợ và ngân sách thận trọng.

Sự tăng giá bất thường của chứng khoán Việt Nam năm ngoái phản ánh cầu của các nhà đầu tư đối với chứng khoán Việt Nam tăng lên, điều đó sẽ tạo một môi trường thuận lợi để Chính phủ thúc đẩy thực hiện chương trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước và ngân hàng thương mại trong thời gian 2007-2008. Cần đặc biệt lưu ý duy trì tiêu chuẩn niêm yết nghiêm ngặt để đảm bảo rằng tất cả các công ty niêm yết phải đạt yêu cầu về công bố thông tin phù hợp với những chuẩn mực quốc tế và tăng cường tính an toàn, xử phạt các giao dịch nội gián.

Toàn văn đánh giá

Việt Phong