Giá chip nhớ di động, gồm DRAM cho bộ nhớ tạm thời và NAND cho bộ nhớ lưu trữ, tiếp tục là chủ đề nóng trong quý đầu năm 2026, nối dài chuỗi tăng từ đầu năm 2025 đến nay. Hiện giá DRAM và NAND đã cao hơn lần lượt 50% và 90% so với quý trước, theo thống kê của hãng nghiên cứu thị trường Counterpoint Research.
Các công ty smartphone Trung Quốc bắt đầu thông báo điều chỉnh giá bán do xu hướng tăng giá của chip nhớ. Từ giữa tháng 3, Oppo cho biết sẽ nâng giá dòng A giá rẻ và dòng K tầm trung, bên cạnh một số mẫu OnePlus. Theo Gizmochina, Vivo và Honor cũng chuẩn bị tăng giá điện thoại trong tháng này.
Ngày 5/3, CEO Xiaomi Lei Jun cũng nhắc đến việc bộ phận kinh doanh điện thoại của họ đang chịu áp lực lớn vì chi phí linh kiện đắt đỏ. Xiaomi 17 Ultra, ra mắt tại Việt Nam đầu tháng 3, có giá mở bán chính hãng cao hơn 5 triệu đồng so với bản tiền nhiệm có cùng cấu hình RAM 16 GB, bộ nhớ 512 GB.
Nhu cầu xây dựng hạ tầng AI đẩy giá chip nhớ lên cao. Ảnh: Lưu Quý
Trong bối cảnh nhu cầu AI tăng mạnh khiến giá DRAM và NAND leo thang, các nhà sản xuất smartphone đang buộc phải chuyển một phần gánh nặng chi phí sang giá bán, tác động nghiêm trọng nhất đến phân khúc giá rẻ dưới 5 triệu đồng.
Theo Counterpoint, kể từ tháng 3, smartphone mới ra mắt tại Trung Quốc tăng giá trung bình 15-25% so với thế hệ 2025. Trong quý đầu năm, chip nhớ được ước tính chiếm đến 43% tổng chi phí linh kiện của smartphone dưới 200 USD với cấu hình điển hình RAM 6 GB và bộ nhớ trong 128 GB, tăng 14% so với cuối 2025. Điện thoại giá rẻ vốn có biên lợi nhuận thấp, dễ bị ảnh hưởng khi linh kiện biến động. Với smartphone tầm trung và cao cấp, tỷ trọng chi phí chip nhớ trong tổng giá linh kiện tăng khoảng 9%.
Xu hướng này dự kiến kéo dài trong quý II/2026, có thể khiến chip nhớ chiếm đến 54%, tức hơn một nửa chi phí linh kiện trên smartphone giá rẻ.
"Việc điều chỉnh giá bán lẻ có thể không tránh khỏi trong năm nay", nhà phân tích Shenghao Bai của Counterpoint nhận định. Để đối phó với tình hình trên, các hãng buộc phải giảm số lượng xuất xưởng dự kiến của các mẫu giá rẻ. Những nhà sản xuất phụ thuộc nhiều vào phân khúc này sẽ đối mặt rủi ro thua lỗ trong ngắn hạn.
Tỷ trọng giá DRAM (trái) và NAND (phải) trong chi phí linh kiện smartphone ở phân khúc giá rẻ (đỏ), tầm trung (xanh lá) và cao cấp (xanh dương). Ảnh: Counterpoint Research
Theo Reuters, IDC nhận định tương tự rằng thị trường điện thoại thông minh toàn cầu sẽ trải qua đợt sụt giảm lớn nhất trong hơn một thập kỷ vào năm 2026, khi số lượng xuất xưởng dự kiến giảm 12,9% xuống còn 1,12 tỷ máy, do giá chip nhớ đẩy chi phí thiết bị tăng cao.
Hãng nghiên cứu này dự đoán giá smartphone trung bình sẽ tăng 14% lên mức kỷ lục 523 USD năm nay. Đồng thời, các nhà sản xuất sẽ hướng đến thiết bị tầm trung và cao cấp với biên lợi nhuận lớn hơn để bù đắp cho chi phí tăng.
Cuộc chơi nằm trong tay các "ông lớn"
Theo IDC, biến động thị trường chip nhớ sẽ ảnh hưởng nặng nhất đến các nhà sản xuất điện thoại Android phân khúc thấp. Trong khi đó, Apple và Samsung, với nền tảng tài chính mạnh hơn, sẽ có vị thế để giành thị phần khi các đối thủ nhỏ hơn gặp khó khăn hoặc rời khỏi thị trường.
"Cuộc khủng hoảng chip nhớ không chỉ gây ra sự suy giảm tạm thời mà còn đánh dấu một sự tái cấu trúc thị trường", Nabila Popal, Giám đốc nghiên cứu cấp cao tại IDC, nói. Ông cho rằng phân khúc điện thoại dưới 100 USD, với khoảng 170 triệu thiết bị hiện hành, sẽ không còn giá trị kinh doanh kể cả khi giá chip nhớ bình ổn dự kiến vào giữa năm 2027.
Tương tự, theo DigiTimes, thị trường chip nhớ hiện chia cắt với một bên là khoảng 100 doanh nghiệp lớn có quyền lực đàm phán để đảm bảo nguồn cung, và bên còn lại là hơn 190.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ đang tranh giành những gì còn sót lại.
Những "gã khổng lồ" như Samsung và Apple đủ tiềm lực tài chính để chống chọi với các đợt tăng giá, cũng như được ưu tiên phân bổ hàng. Samsung cũng là một trong ba nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất, cùng với SK Hynix và Micron, nên chủ động hơn về nguồn cung. Hãng điện thoại Hàn Quốc cũng có lợi thế lớn với danh mục sản phẩm trải dài mọi phân khúc, nhờ đó linh hoạt hơn trong việc tối ưu cấu hình và giá bán để thích ứng khi chi phí linh kiện biến động.
Trong khi các công ty smartphone bước vào "cuộc chiến sinh tồn", chuyên gia Danny Williams từ công ty máy tính PCSpecialist nhận định nếu giá bộ nhớ không giảm, nhu cầu mua sắm có thể đi xuống trong 2026. "Người tiêu dùng phải quyết định trả giá cao hơn cho hiệu năng cần thiết, hay chấp nhận một thiết bị yếu hơn. Một khả năng khác là họ sẽ giữ thiết bị cũ lâu hơn", ông nói.
Nam Nguyễn tổng hợp