Đường đến giải bơi trong hồ băng của cậu bé Hà Nội

Xung quanh cậu bé Hà Nội 15 tuổi, 200 vận động viên (VĐV) khác đang làm nóng cơ thể. Không có mùi clo của bể bơi, ở đây chỉ có mùi ngai ngái của rừng thông và những luồng gió lạnh thốc vào phổi. Họ quy tụ về đây để tham dự Zollhaus Open German Championship - giải bơi khắc nghiệt bậc nhất thế giới thuộc hệ thống Hiệp hội Bơi nước lạnh Quốc tế (IISA), tổ chức vào giữa tháng 2 hàng năm. Theo quy định, VĐV phải bơi trong vùng nước 0-5 độ C mà không được mặc đồ giữ nhiệt, chỉ dùng đồ bơi thông thường, mũ và kính.

Nằm ở độ cao 800 mét so với mực nước biển, thuộc dãy núi Erzgebirge (bang Saxony, Đức), Neuhermsdorf được mệnh danh là 'xứ sở mùa đông' với những cánh rừng thông phủ dày tuyết trắng. Tại khu vực hồ nước tự nhiên ngay trong khuôn viên khách sạn cổ Altes Zollhaus, ban tổ chức phải đục phá lớp băng dày trên mặt hồ để tạo thành các làn bơi tiêu chuẩn.

Giải đấu Zollhaus Open German Championship không chỉ là Giải vô địch bơi băng quốc gia Đức mà còn là chặng đấu quan trọng thuộc hệ thống World Cup của IISA. Để chinh phục đường đua này, các vận động viên phải đối mặt với dòng nước hồ tối màu có mức nhiệt dao động từ 0 đến 4 độ C và nhiệt độ không khí ngoài trời có thể xuống âm hàng chục độ. Chính sự khắc nghiệt của địa hình đồi núi và cái lạnh thấu xương đã biến Zollhaus Open trở thành một trong những đấu trường thử thách thể lực, ý chí khốc liệt bậc nhất châu Âu.

Giữa dàn kình ngư cao lớn đến từ Bắc Âu và Đông Âu, sự xuất hiện của Phan Anh và huấn luyện viên Nhung Bùi khiến nhiều người ngạc nhiên bởi đây là hai đại diện đầu tiên của Việt Nam ghi danh tại giải. Trong khi huấn luyện viên là một VĐV bơi lội kỳ cựu, Phan Anh không theo con đường thể thao chuyên nghiệp. Cậu là một học sinh học tại nhà (homeschooling) và chủ kênh video "Phanh phiêu lưu ký".

"Em bước xuống hồ băng này không để tranh huy chương với ai, mà để xem giới hạn của mình đến đâu", cậu bé nói.

Ở lần thử nước đầu tiên, Phan Anh dự tính bơi 200 mét để làm quen với nước lạnh. Tiếng còi vừa vang lên, cậu bé lao xuống. Ngay khi cơ thể chạm mặt hồ, mặt cậu tê cứng, tay chân gần như không nghe lệnh, mỗi sải quạt nước nặng như đeo tạ. Quên đeo nút bịt tai, nước lạnh tràn vào dội lên màng nhĩ khiến đầu buốt nhói. Bơi được 25 mét, cậu phải chuyển sang bơi ếch để lấy hơi. Lên bờ, cơ thể lảo đảo chực ngã. Mấy VĐV nước ngoài vội lao đến trợ giúp, xốc nách, dìu Phan Anh ngồi xuống ghế, trùm khăn khô và khoác áo giữ nhiệt. "Ngồi trên ghế, răng gõ lập cập em mới biết đấu trường này đáng sợ nhường nào", cậu bé Hà Nội nhớ lại.

Rút kinh nghiệm, ngày thi đấu chính thức cự ly 50 mét bơi bướm, cậu cẩn thận đeo nút tai và kéo vành mũ trùm kín. Nhưng trạng thái đông cứng, mất xúc giác vẫn tái diễn, Phan Anh cắn răng quạt nước. Về đến bờ trong tình trạng uống no nước nhưng cậu xuất sắc giành hạng nhất lứa tuổi, hạng 3 chung cuộc.

Ở cự ly 100 mét tự do kế tiếp, nhờ lời khuyên "nhúng mặt làm quen, đừng bứt tốc vội" từ một lão tướng người Israel, Phan Anh kiểm soát nhịp thở tốt hơn. Dù chặng cuối đầu tê dại, mất khái niệm không gian, cậu vẫn cán đích nhất lứa tuổi và top 5 chung cuộc.

Thử thách lớn nhất mang tên 250 mét tự do, diễn ra sau cự ly 100 mét khoảng 30 phút. Rời phòng xông hơi, cơ thể đang nóng rực của cậu lập tức sởn gai ốc khi hứng trọn cơn gió buốt giá của cái lạnh âm độ. "Em định bỏ cự ly này vì không có đối thủ đăng ký và bắt đầu thấy sợ nước lạnh 0 độ. Nhưng em nghĩ, quan trọng nhất là vượt qua chính mình nên thi tiếp", cậu nói.

Xuống nước vòng đầu, cậu cố gắng giữ vững nhịp. Nhưng đến vòng thứ hai, toàn thân tê dại. Cậu không chạm nổi tay tới thành bể để quay vòng. Khi xoay người, cơ thể mất trọng tâm, liên tục loạng choạng vào dây phao chia làn. Tới mốc 150 mét, ý nghĩ bỏ cuộc lóe lên trong đầu. Nhưng khi ban tổ chức báo hiệu chỉ còn 50 mét cuối cùng, Phan Anh vắt kiệt giọt năng lượng cuối để vươn tới đích.

"Lên bờ, vào phòng xông hơi ngồi 30 phút, da thịt bên ngoài nóng nhưng bên trong cơ thể vẫn lạnh toát", cậu kể lại. Kết quả, Phan Anh đạt hạng 8 chung cuộc và lọt vào top 3 thành tích tốt nhất trong lịch sử giải đấu ở lứa tuổi của mình.

Hình ảnh một thiếu niên không chuyên đến từ đất nước nhiệt đới đứng trên bục nhận giải của hệ thống IISA khiến khán giả tại Neuhermsdorf bất ngờ. Cậu nhận về hàng loạt cái ôm và những cái gật đầu tán thưởng.

Để đổi lấy vài chục phút vùng vẫy dưới hồ băng nước Đức, cậu bé đã có cả một năm trời tự "đày ải" thể xác. Không có hồ đóng băng, cậu biến ban công nhà thành lò luyện. Xuyên suốt 30 ngày sát giải, hôm nào Phan Anh cũng trút 20 kg đá lạnh vào bồn, trầm mình xuống mức nước 0-5 độ C để ép nhịp tim đối mặt với trạng thái sốc nhiệt.

Suốt một năm trước đó, cứ 5h30 sáng khi bầu trời Hà Nội còn tối mịt, người ta đã thấy cậu lặn ngụp dưới sông Hồng. Những đợt rét đậm, cậu lên đỉnh Tam Đảo ngâm nước suối, hay bơi 5-6 tiếng xuyên đêm để rèn sức chịu đựng.

Chính kỷ luật thép đó của Phan Anh đã thuyết phục được gia đình. Nhiều tháng trời, cha của cậu túc trực cầm sẵn tấm chăn dày chờ con bước ra khỏi thùng nước đá để ủ ấm. "Đường đua này không phải để săn huy chương. Nó là lò luyện khắc nghiệt nhất để phá bỏ giới hạn", người cha chia sẻ.

Để có giấy chứng nhận sức khỏe dự giải, Phan Anh trải qua nhiều bài kiểm tra sức khỏe. Trong đó có lần cậu phải đeo máy đo điện tim Holter 24 giờ, ghi lại từng phản ứng của buồng tim.

Đồng hành cùng Phan Anh dưới hồ băng Đức là huấn luyện viên Nhung Bùi. Thầy trò quen biết nhau qua chuyến bơi tiếp sức eo biển Catalina (Mỹ) hồi tháng 10/2025. Chị Nhung từng rủ nhiều VĐV chuyên nghiệp tham gia giải bơi băng này, nhưng tất cả đều lắc đầu. Duy nhất cậu học trò 15 tuổi, người vẫn bị cô giáo nhận xét là "lơ đễnh, hậu đậu đúng tuổi", lại gật đầu.

Ban đầu, chị Nhung chỉ muốn học trò chọn một trong hai cự ly 100 m hoặc 250 m. Hai cự ly này gần nhau, thể lực xuống rất nhanh trong nước lạnh. "Nhưng quan sát thấy sức khỏe Phan Anh ổn, công tác y tế và cứu hộ đảm bảo nên đồng ý cho thi hai cự ly liền nhau", chị Nhung nói.

Trước ống kính truyền thông sở tại, hình ảnh thiếu niên châu Á lặng lẽ bước lên bục nhận giải đã nhận được sự tán thưởng lớn. Trang tin TAG24 (Đức) gọi Phan Anh là "vị khách lặn lội từ nơi xa nhất", trong khi cậu bé 15 tuổi mỉm cười bộc bạch: "Đây là lần đầu tiên trong đời tôi được nhìn thấy tuyết. Và tôi đến đây để thử thách chính mình".

 

 

Cậu bé Việt đầu tiên tham dự giải bơi băng quốc tế

Phan Dương