Chiều 1/3, nhân ngày giỗ của chồng kết hợp mừng thọ 90 tuổi, cụ Đào Thị Là ở xã Yên Đồng, huyện Yên Mô (cũ) mang đến một bất ngờ lớn cho đại gia đình.
Kết thúc bữa tiệc, người mẹ mái tóc bạc phơ trong bộ áo dài truyền thống gọi 5 con dâu và 4 con gái xếp thành hàng ngang giữa sân. Cụ cẩn thận trao tận tay mỗi người một chỉ vàng, dặn dò đây là "của hồi môn" mẹ cho.
Khoảnh khắc ấy, cả nhà lặng đi. Những người con bước sang tuổi lục tuần đều rơm rớm nước mắt. "Ở tuổi gần đất xa trời, bu (mẹ) vẫn canh cánh chuyện ngày xưa các con cưới xin mà thầy bu nghèo không có nổi món quà mừng", bà Nguyễn Thị Huyền, 63 tuổi, con gái thứ ba của cụ Là nghẹn ngào kể.
Cụ Là trao vàng cho các con nhân dịp đầu năm. Video: Huyền Leggy
Vợ chồng cụ Là sinh được 9 người con và nhận nuôi thêm một cháu mồ côi từ nhỏ (một người đã mất). Thời bao cấp khốn khó, để nuôi đàn con, mỗi ngày cụ gánh hàng đi bộ hàng chục cây số từ mờ sáng. Cả đời chân lấm tay bùn, điều cụ xót xa nhất là khi các con dựng vợ gả chồng, cha mẹ không có tài sản gì cho làm của hồi môn.
Bà Huyền nhớ mãi năm 1979, bà xin 300 đồng (tương đương 3 chỉ vàng) đi học nghề. Vợ chồng cụ Là đã quyết bán sạch thóc lúa trong nhà để lo cho con. "Thầy bu bảo cho vàng thì không giàu lên được, nhưng cho cái nghề thì con sống được cả đời", bà Huyền nhớ lại. Nhờ tư duy ấy, đàn con 10 người đều được đến trường, nay đã có cuộc sống đủ đầy, êm ấm, thành công.
Suốt 20 năm từ ngày chồng qua đời, cụ Là sống tằn tiện bên đàn con cùng 20 đứa cháu và 35 chắt. Từng đồng tiền mừng tuổi, tiền con cháu biếu dịp lễ Tết, cụ đều nhờ mua vàng tích lũy để phòng thân và lo hậu sự. Nhưng khi thấy các con hoàn thuận, hiếu thảo, cụ đổi ý.
"Tôi sống chẳng còn được bao lâu nên muốn trao quà này cho các con, vừa chia chút lộc, vừa thỏa tâm nguyện tặng hồi môn muộn", cụ mỉm cười nói. Việc chỉ tặng vàng cho con dâu và con gái cũng là cách cụ bày tỏ sự trân trọng đặc biệt đối với những người phụ nữ trong gia đình.
Cụ Là chụp ảnh kỷ niệm cùng các con, sau khi tặng vàng, hôm 1/3. Ảnh: Huyền Leggy
Bà Mai, con dâu út, kể ngày cưới chỉ có ít bánh kẹo, trầu cau, hôm sau đã phải chạy đi vay gạo. Chật vật kinh tế, nhưng 5 nàng dâu chưa từng chịu áp lực từ mẹ chồng. Bà Mai tâm sự mẹ chồng bênh con dâu hơn con trai. "Nhiều lần vợ chồng cãi nhau, bà lúc nào cũng bênh tôi, mắng ông ấy đỏ cả mặt", bà Mai kể.
Ông Đạo, chồng bà Mai, thừa nhận đôi lúc "mất uy" vì mẹ toàn bênh vợ, nhưng cũng nhờ vậy mà nàng dâu - mẹ chồng luôn thuận hòa, bản thân ông chưa từng rơi vào cảnh khó xử.
Ngồi giữa khoảng sân ngập nắng, nhìn các con dâu, con gái nâng niu chỉ vàng trên tay, cụ bà 90 tuổi mãn nguyện: "Tuổi già của tôi thế này đã trọn vẹn, không còn áy náy gì với con cháu nữa".
Phạm Nga