Hội nghị Cà phê quốc tế và lễ công bố Liên minh Cà phê Việt Nam - Thế giới (Global Coffee Alliance - GCA) vừa diễn ra vào ngày 22/12, tại TP Đà Lạt. Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ "Lễ hội Di sản cà phê", do tỉnh Lâm Đồng và King Coffee phối hợp thực hiện.
Các nhà quản lý, chuyên gia và đại diện hiệp hội ngành cà phê góp mặt tại sự kiện. Ảnh: King Coffee
Tại sự kiện, các nhà quản lý, chuyên gia và đại diện hiệp hội ngành cà phê nhấn mạnh trách nhiệm của GCA đối với tương lai ngành cà phê Việt Nam và toàn cầu. Theo các chuyên gia, cà phê là một trong những chuỗi cung ứng lớn nhất thế giới, tạo sinh kế cho hơn 125 triệu người, song đang đối mặt nhiều thách thức nghiêm trọng. Trong đó, biến đổi khí hậu làm giảm năng suất tới 50% ở một số vùng; giá cà phê biến động mạnh do lạm phát, xung đột địa chính trị và sự mất cân bằng chuỗi giá trị, khi nông dân chỉ nhận 10% - 20% giá bán lẻ.
Ông Nguyễn Nam Hải - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam cho biết bất ổn chính trị, xung đột và cấm vận đang làm đứt gãy chuỗi cung ứng, gây biến động lớn thị trường năng lượng, tài chính và thương mại toàn cầu. Mỹ đã áp thuế đối ứng lên toàn bộ các nước có giao dịch thương mại, trong đó có cà phê từ các quốc gia sản xuất hàng đầu như Brazil, Việt Nam, Colombia, Indonesia... Cùng với đó, nắng nóng, hạn hán kéo dài ảnh hưởng nặng nề đến năng suất tại các vùng Arabica của Brazil và Robusta của Việt Nam. Niên vụ 2024 - 2025, nhiều cơn bão liên tiếp tại Việt Nam gây mưa lũ, làm chậm thu hoạch và thiệt hại nhiều vườn cà phê.
Các chuyên gia trong phiên thảo luận. Ảnh: King Coffee
Nhiều ý kiến cũng chỉ ra thách thức tái canh khi vườn cây ngày càng già cỗi. Các chuyên gia cho rằng thay vì xuất khẩu thô giá trị thấp, "chế biến sâu" là con đường bắt buộc để nâng tầm thương hiệu cà phê Việt. Bên cạnh đó, với lợi thế "vương quốc cà phê Robusta", Việt Nam giữ vai trò then chốt trong chiến lược toàn cầu, cần xây dựng tầm nhìn đến 2050. Đó là nâng kim ngạch từ 4 tỷ USD lên 10 tỷ USD; xây dựng thương hiệu quốc gia "Vietnam Coffee Excellence"; phát triển du lịch cà phê, đẩy mạnh cà phê hòa tan và specialty coffee; dành 20% sản lượng cho phân khúc cao cấp; giảm phụ thuộc xuất khẩu thô và tạo việc làm cho khoảng 5 triệu lao động.
Các chuyên gia cho rằng để phát triển bền vững, nỗ lực của nông dân và Nhà nước là chưa đủ. Liên kết chặt giữa doanh nghiệp và nông dân giúp ổn định nguồn cung - đầu ra, chuyển giao công nghệ, chuẩn hóa canh tác theo tiêu chuẩn quốc tế và giảm tầng nấc trung gian. Trong đó, vai trò doanh nghiệp đầu tàu như King Coffee được xem là then chốt.
Bà Lê Hoàng Diệp Thảo - nhà sáng lập kiêm CEO TNI King Coffee chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: King Coffee
Bà Lê Hoàng Diệp Thảo - nhà sáng lập kiêm CEO TNI King Coffee nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của Liên minh Cà phê Việt Nam và Thế giới trong việc "biến thách thức thành cơ hội". Bà đề xuất chiến lược cà phê toàn cầu giai đoạn 2025 - 2050 dựa trên ba trụ cột: bền vững – công nghệ – công bằng.
Theo đó, GCA sẽ triển khai chương trình "Cà phê xanh 2050", hướng tới giảm 50% phát thải carbon chuỗi cung ứng vào năm 2030 và đạt trung lập carbon vào 2050; hỗ trợ nông dân chuyển sang nông nghiệp hữu cơ, giống cây kháng hạn, tưới thông minh; hợp tác với Nestlé, Starbucks để 100% sản lượng xuất khẩu đạt chứng nhận Rainforest Alliance.
Liên minh cũng đặt mục tiêu ứng dụng AI và blockchain từ năm 2025 để truy xuất nguồn gốc từ hạt giống đến tách cà phê; xây dựng Quỹ hỗ trợ nông dân toàn cầu trị giá một tỷ USD nhằm nâng thu nhập nông dân tối thiểu 50%, thúc đẩy thương mại công bằng, giảm nghèo và bình đẳng giới.
Cùng dịp này, King Coffee đề xuất dự án "The Global Coffee Heritage - Chiến lược phát triển ngành cà phê Việt Nam giai đoạn 2025 - 2040" theo mô hình công - tư đồng kiến quốc. Dự án gồm 6 hợp phần: Thành phố Di sản Cà phê tại TP HCM; Liên minh Cà phê Toàn cầu và sàn giao dịch cà phê Việt Nam - Brazil; vùng trồng cà phê công nghệ xanh ESG tại Đà Lạt; khu di sản – nghỉ dưỡng cao cấp tại Dinh II; khu hội nghị, chăm sóc sức khỏe tại Hồ Tuyền Lâm; và dự án AI Coffee Academy.
(Nguồn: King Coffee)