Theo Điều 472 Bộ luật Dân sự, hợp đồng thuê tài sản là thỏa thuận giữa các bên, trong đó bên cho thuê giao tài sản cho bên thuê sử dụng trong một thời hạn và bên thuê phải trả tiền thuê.
Việc thuê nhà ở hoặc thuê nhà cho mục đích khác được thực hiện theo quy định của Bộ luật Dân sự, Luật Nhà ở và các quy định pháp luật liên quan.
Về mặt pháp lý, kể từ thời điểm hợp đồng thuê nhà có hiệu lực (trừ khi các bên có thỏa thuận khác), quyền chiếm hữu và sử dụng căn nhà thuộc về bên thuê. Khi đó, bên cho thuê không còn quyền chiếm hữu, sử dụng đối với căn nhà.
Việc kiểm tra tài sản thuê, dù định kỳ hay đột xuất, phải được các bên thỏa thuận trong hợp đồng. Nếu hợp đồng không quy định, bên cho thuê không được tự ý vào kiểm tra khi chưa có sự đồng ý của bên thuê.
Trường hợp chủ nhà tự ý vào kiểm tra khi người thuê đi vắng có thể bị xem là xâm phạm chỗ ở của người khác trái pháp luật. Hành vi này không chỉ vi phạm nghĩa vụ dân sự mà còn có dấu hiệu của tội xâm phạm chỗ ở của người khác theo Điều 158 Bộ luật Hình sự.
Để bảo vệ quyền lợi, bạn nên yêu cầu chủ nhà chấm dứt việc tự ý vào kiểm tra căn hộ. Nếu hành vi này tiếp diễn, bạn có thể gửi đơn tố giác đến công an xã, phường nơi có căn hộ cho thuê để được xem xét xử lý. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Khi gửi đơn, bạn nên kèm theo các tài liệu như hợp đồng thuê nhà, video hoặc hình ảnh ghi lại việc chủ nhà tự ý vào căn hộ.
Ngoài ra, việc chủ nhà giữ chìa khóa căn hộ cũng tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp. Người thuê có quyền thay ổ khóa khác để bảo đảm quyền riêng tư và bảo vệ tài sản của mình.
Luật sư Vũ Tiến Vinh
Công ty Luật Bảo An, Hà Nội