Ngày 7/3/2026, Bộ Công Thương ban hành văn bản số 1440/BCT-TTTN về điều hành kinh doanh xăng dầu gửi các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, các thương nhân phân phối xăng dầu. Theo đó, có nêu rõ Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nếu có.
Trường hợp các đơn vị kinh doanh xăng dầu có hành vi găm hàng không bán, đợi cơ quan Nhà nước điều chỉnh tăng giá mới bán thì tùy vào mức độ vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể như sau:
Xử phạt hành chính
Theo Điều 32 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP), hành vi găm hàng sẽ bị phạt tiền từ 5 triệu đến 30 triệu đồng; ngoài ra còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm, tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh, chứng chỉ hành nghề từ 3 tháng đến 6 tháng.
Lưu ý: Theo khoản 4 Điều 4 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 24/2025/NĐ-CP), mức phạt tiền trong trường hợp nêu trên là áp dụng với cá nhân vi phạm, trường hợp tổ chức vi phạm thì mức phạt tiền sẽ gấp hai lần mức phạt tiền quy định với cá nhân.
Truy cứu trách nhiệm hình sự
Trường hợp người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính mà hàng hóa trị giá từ 500 triệu đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 100 triệu đồng trở lên, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội đầu cơ (theo Điều 196 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Khung hình phạt thấp nhất của tội này là bị phạt tiền từ 30 triệu đến 300 triệu đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm; khung hình phạt cao nhất là bị phạt tiền từ 1,5 tỷ đồng đến 5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 7 năm đến 15 năm.
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
Lưu ý: Nếu pháp nhân phạm tội này thì bị phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 9 tỷ đồng. Ngoài ra, pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 300 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 1 năm đến 3 năm.
Luật sư Phạm Thanh Hữu
Đoàn luật sư TP HCM