Bảo tàng TP HCM tổ chức chuyên đề Nghệ thuật Lân, Sư, Rồng của người Hoa ở TP HCM từ ngày 6/2. Tại triển lãm, nhiều hình ảnh, tư liệu, hiện vật về loại hình nghệ thuật này được trưng bày.
Lân - sư - rồng là nghệ thuật dân gian gắn với tín ngưỡng và lễ hội cộng đồng, theo chân các nhóm di dân đến Sài Gòn - Chợ Lớn từ thế kỷ XVII - XIX. Trong quan niệm truyền thống, lân mang điềm lành, sư tử tượng trưng sức mạnh, còn rồng biểu trưng thịnh vượng. Các màn múa thường xuất hiện dịp Tết, Nguyên tiêu, lễ vía hay khai trương.
Nhà sưu tập Nguyễn Đại Hùng Lộc mang đến khoảng 20 ảnh xưa về nghệ thuật lân - sư - rồng ở Sài Gòn hơn 100 năm trước. Ông cho biết, những hiện vật là bản gốc, tư liệu quý do ông sưu tập nhiều năm qua, một số ảnh chưa được công bố.
Nổi bật là bài báo với tranh vẽ chú thích Đám rước rồng ở Sài Gòn. Nội dung bài viết nói về giai đoạn biến động chính trị tại Việt Nam thời Pháp thuộc, về việc phế truất vua Hàm Nghi (1888) và lập vua Đồng Khánh, sau đó là vua Thành Thái.
Ông Hùng Lộc cho biết, ảnh được vẽ lại từ tranh khắc khoảng năm 1860 - 1865. Trong tranh, đám rước rồng diễn ra ở bên sông Sài Gòn, khu vực tương ứng với Bến Bạch Đằng ngày nay.
Hình vẽ khắc họa cảnh múa rồng trên đường phố Sài Gòn vào đầu thế kỷ 20, của họa sĩ Henri Gervese. Ảnh được in trong tấm bưu ảnh mà ông Hùng Lộc sưu tập được.
Người dân xem múa rồng vào đầu thế kỷ 20 trên đường Charner (nay là đường Nguyễn Huệ) tại Sài Gòn. Con rồng trong ảnh dài khoảng 50 m với trên 25 người múa.
Theo nhà sưu tập, bức ảnh không rõ thời gian chụp. Tuy nhiên, căn cứ vào con đường đất trong ảnh, các chuyên gia ước tính tác phẩm ra đời trước năm 1905, bởi sau thời gian này đại lộ Charner đã được cán đá trải nhựa.
Một lễ rước rồng ở Chợ Lớn khoảng năm 1900 - 1910. Đám rước thu hút đông đảo người dân hai bên đường, phản ánh sinh hoạt lễ hội sôi động của cộng đồng người Hoa thời thuộc địa.
Đoàn múa lân - sư - rồng trên đường phố sài Gòn, khoảng năm 1921.
Đoàn kịch Nam Kỳ - Đông Dương tham dự Hội chợ thuộc địa, diễn ra ở Paris (Pháp) năm 1931. Trong ảnh, nhóm người mặc trang phục sân khấu truyền thống của một gánh hát, phía sau là đầu rồng dài nhiều khúc.
Người biểu diễn chuẩn bị cho tiết mục múa rồng của đoàn nghệ thuật An Nam tại Hội chợ thuộc địa ở Paris (Pháp) năm 1931.
Quỳnh Trần