Vô địch - bị loại từ vòng bảng - bị loại từ vòng bảng - không vượt qua vòng loại - không vượt qua vòng loại. Đó là mạch thành tích của tuyển Italy qua 5 kỳ World Cup gần nhất.
Dù đăng quang Euro 2020, Italy thậm chí không thể giành vé dự World Cup kể từ năm 2014. Đây là điều khó tin với một trong những nền bóng đá giàu truyền thống nhất thế giới.
HLV Gennaro Gattuso trong buổi họp báo tại Florence, Italy ngày 23/3/2026. Ảnh: NurPhoto
Giờ đây, Gennaro Gattuso - trụ cột trong đội hình vô địch năm 2006 - được giao nhiệm vụ chấm dứt chuỗi thất bại này. Ông sẽ cùng Italy đối đầu Bắc Ireland ở bán kết play-off ngày 26/3. Đội thắng sẽ gặp Xứ Wales hoặc Bosnia-Herzegovina vào ngày 31/3 để tranh vé vớt đến Bắc Mỹ hè này.
Hành trình giành vé World Cup 2026 của Italy mới chỉ bắt đầu thì Luciano Spalletti bất ngờ từ chức vào tháng 6/2025, sau thành tích không thuyết phục tại Euro 2024.
Nhà báo bóng đá Italy Daniele Verri cho biết, LĐBĐ nước này lúc ấy không có nhiều lựa chọn thay thế Spalletti. Dù từng giúp Napoli vô địch Serie A, Spalletti bị cho là khiến cầu thủ bối rối vì cung cấp quá nhiều thông tin chiến thuật.
Ứng viên Claudio Ranieri từng được cân nhắc nhưng đàm phán không tiến triển, khiến Gattuso trở thành phương án khả thi nhất. Gianluigi Buffon - thủ môn huyền thoại hiện là điều phối kỹ thuật của đội tuyển - đã đặt trọn niềm tin vào người đồng đội cũ.
Kể từ khi bắt đầu sự nghiệp cầm quân năm 2013, Gattuso dẫn dắt nhiều CLB như AC Milan, Valencia hay Marseille, nhưng chưa ở đâu quá hai năm. Danh hiệu đáng kể nhất của ông là Cup Quốc gia Italy cùng Napoli năm 2020.
HLV Gennaro Gattuso cùng ban huấn luyện Napoli mừng danh hiệu Cup Italy tại sân vận động Olympic ở Rome ngày 17/6/2020. Ảnh: AFP
Vì vậy, theo Verri, việc bổ nhiệm Gattuso vào tháng 6/2025 mang tính mạo hiểm. "Gattuso có cá tính, sức hút và là nhà vô địch thế giới. Dù chưa có nhiều kinh nghiệm cấp đội tuyển, ông ấy mang đến động lực và tinh thần đúng đắn", ông bình luận.
Gattuso giúp Italy thắng 5 qua 6 trận, nhưng vẫn không đủ để giành vé trực tiếp tới World Cup 2026, khi xếp sau Na Uy. Dù vậy, Verri cho rằng nhà cầm quân 48 tuổi đã làm tốt công việc và nhấn mạnh: "HLV không thể giải quyết mọi vấn đề".
Ông chỉ ra rằng việc Italy liên tiếp vắng mặt tại hai kỳ World Cup gần nhất sau các trận play-off thua Thụy Điển và Bắc Macedonia không phải ngẫu nhiên. "Chất lượng bóng đá Italy không còn như trước. Họ thiếu tài năng trẻ, chơi chậm ở cấp CLB và không tiến xa ở châu Âu. Đây là vấn đề hệ thống", Verri phân tích.
Trước trận gặp Bắc Ireland, Gattuso từng muốn họp đội nhưng không thành công. Thay vào đó, ông trực tiếp đến thăm các cầu thủ đang thi đấu khắp nơi, từ Anh, Italy đến Qatar và cả Arab Saudi. Mục tiêu của ông là trao đổi về kỳ vọng và mục tiêu với từng người, nhằm xây dựng tinh thần đoàn kết. "Đó là cách ông ấy tạo dựng tập thể và ông đã làm tốt", Verri nói.
Ban huấn luyện Italy hiện còn có Leonardo Bonucci - cựu đội trưởng vô địch Euro 2020 - bên cạnh Buffon và Gattuso, tạo nên bộ khung giàu kinh nghiệm chiến thắng.
Genaro Gattuso, Gianluigi Buffon và Leonardo Bonucci đều đang nỗ lực đưa bóng đá Italy trở lại đỉnh cao. Ảnh: Facebook / Leonardo Bonucci
Sau hai lần lỡ hẹn World Cup 2018 và 2022, Italy lại đối mặt hành trình đầy rủi ro. Chưa từng có nhà vô địch World Cup nào vắng mặt ba kỳ liên tiếp.
Italy được đánh giá cao hơn Bắc Ireland trong trận đấu tại Bergamo. Nếu thắng, họ sẽ phải làm khách trước Wales hoặc Bosnia-Herzegovina - những đối thủ không dễ chơi.
"Không trận nào dễ dàng. Italy có chất lượng nhưng phải cẩn trọng trong trận đấu một mất một còn", Verri nhận định.
Với Gattuso, loạt play-off này có thể quyết định tương lai. Thất bại đồng nghĩa với việc Italy phải xem xét lại từ đầu, nhưng nếu thành công, ông có thể trở thành người hùng đưa "Azzurri" trở lại sân khấu lớn nhất.
"Italy luôn được kỳ vọng cạnh tranh ở mọi trận đấu. Nếu giành vé, Gattuso sẽ được người hâm mộ yêu mến rất nhiều", Verri bày tỏ.
Hồng Duy (theo BBC)