Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, hoạt động khai thác nước ở thượng nguồn gia tăng, cùng áp lực đô thị hóa và phát triển công nghiệp trong vùng, nguồn nước mặt trên địa bàn Cần Thơ có xu hướng suy giảm. Song song đó, việc khai thác nước dưới đất gia tăng làm gia tăng nguy cơ suy thoái, cạn kiệt các tầng chứa nước.
Sông Cần Thơ. Ảnh: An Bình
Xác định công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên nước, đặc biệt là nước dưới đất, là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, thành phố Cần Thơ đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Trước thời điểm sáp nhập các đơn vị hành chính, nhiều địa phương trên địa bàn đã thực hiện điều tra, đánh giá trữ lượng, chất lượng nước mặt và nước dưới đất; đồng thời ban hành các văn bản chỉ đạo tăng cường quản lý, hạn chế khai thác nước dưới đất tại những khu vực đã có hệ thống cấp nước tập trung hoặc có khả năng khai thác nguồn nước mặt.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tài nguyên nước được triển khai rộng khắp, góp phần nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp trong việc bảo vệ nguồn nước. Hoạt động thanh tra, kiểm tra được thực hiện thường xuyên, từng bước đưa hoạt động khai thác tài nguyên nước đi vào nền nếp.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy số lượng công trình khai thác nước dưới đất nhỏ lẻ trên địa bàn vẫn tiếp tục gia tăng, chủ yếu phục vụ sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Việc chấp hành quy định về đăng ký, cấp phép của một bộ phận người dân còn chậm, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm soát, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm chất lượng nguồn nước, hạ thấp mực nước, ô nhiễm và xâm nhập mặn.
Ngày 18/11, UBND thành phố Cần Thơ ban hành chỉ thị tăng cường công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên nước dưới đất trên địa bàn. Chỉ thị nhằm chấn chỉnh, ngăn ngừa tình trạng khai thác vượt quá khả năng phục hồi của nguồn nước, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hướng tới bảo đảm an ninh nguồn nước trong dài hạn.
Theo chỉ thị, các cơ quan quản lý cùng tổ chức, cá nhân liên quan phải chấp hành nghiêm Luật Tài nguyên nước và các quy định pháp luật hiện hành. Hoạt động thăm dò, khai thác, sử dụng nước dưới đất và hành nghề khoan khai thác phải tuân thủ đầy đủ yêu cầu kỹ thuật; nghiêm cấm các hành vi gây ô nhiễm nguồn nước, xả thải trái phép hoặc làm sai lệch dữ liệu tài nguyên nước.
Thành phố cũng khuyến khích kết hợp, luân phiên khai thác nước mặt, nước dưới đất và nước mưa; tăng cường tuần hoàn, tái sử dụng nước nhằm giảm áp lực lên các tầng chứa nước. Việc khoanh định vùng cấm, vùng hạn chế khai thác được thực hiện song song, ưu tiên nguồn nước dưới đất cho mục đích cấp nước sinh hoạt, phòng chống thiên tai và chữa cháy.
Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ đang đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn cho các tổ chức, cá nhân về quy định khai thác và bảo vệ nước dưới đất, hướng tới phòng ngừa vi phạm ngay từ đầu. Đồng thời, công tác quan trắc động thái nước dưới đất tiếp tục được duy trì nhằm kịp thời phát hiện dấu hiệu suy giảm, ô nhiễm để đề xuất biện pháp xử lý phù hợp. Hoạt động kiểm tra, giám sát các công trình khoan, thăm dò, khai thác cũng được tăng cường, bảo đảm tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật và quy định pháp luật.
Ngọc Minh