Ngày 26/3, ông Ngô Vũ Thăng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết hiện cơ quan chức năng phát quang, dọn dẹp để di dời máy bay từ bãi cỏ bên đường Nguyễn Trãi (sau khu nhà ở cán bộ) tới Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh cách đó hơn 4 km nhằm bảo quản tốt hơn.
"Dự kiến việc di dời thực hiện xong vào chủ nhật", ông Thăng nói, cho biết chính quyền sẽ phối hợp các đơn vị chuyên môn xác định nguồn gốc máy bay. Về lâu dài, tỉnh muốn phục dựng để trưng bày cho người dân, du khách tham quan.
Theo Sở Văn hóa thể thao và Du lịch Cà Mau, khung máy bay tương đối nguyên vẹn. Một số vị trí ở cánh, phần đầu và phần đuôi đã bị ăn mòn và biến dạng. Thân máy bay bong tróc sơn, nhiều bộ phận xuống cấp, hư hỏng và thất lạc.
Chiếc MiG- 21 giữa bãi cỏ um tùm. Ảnh: Chúc Ly
Tiêm kích MiG-21 nói trên nằm trong ba máy bay được tỉnh Minh Hải (nay là Cà Mau) phối hợp Quân khu 9 đưa về trưng bày trước Bưu điện tỉnh, nay là Công viên Hùng Vương năm 1985 - dịp kỷ niệm 10 năm thống nhất đất nước (30/4/1975).
Sau triển lãm, Quân khu 9 chuyển đi hai máy bay, chiếc MiG-21 giao địa phương quản lý. Hiện chưa xác định được cơ quan chủ quản do thiếu hồ sơ qua các giai đoạn.
Để làm rõ nguồn gốc, Cục Chính trị Quân khu 9 đã chỉ đạo các đơn vị liên hệ, thu thập thông tin từ những cán bộ từng công tác trong Quân chủng Phòng không - Không quân.
Phần đầu máy bay xuất hiện nhiều vết nứt, rỉ sét lan rộng. Ảnh: Chúc Ly
Theo đại tá Kiều Văn Dũng, nguyên phó tham mưu trưởng Sư đoàn Không quân 370, những năm 1980, trong thời gian thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia, Quân chủng Phòng không - Không quân thành lập cơ quan đại diện tại phía Nam để phục vụ chỉ huy tác chiến.
Khi đó, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy, Phó tham mưu trưởng Quân chủng, được giao làm đại diện Tư lệnh Không quân tại khu vực này. Theo chỉ đạo, ông đã tặng một số máy bay đã loại biên (hết thời gian phục vụ) cho các tỉnh phía Nam trưng bày, trong đó có tỉnh Minh Hải.
MiG-21 xuống cấp nghiêm trọng do nhiều năm không bảo dưỡng. Video: Chúc Ly
Sau khi tiếp nhận, các máy bay do địa phương quản lý, phục vụ mục đích triển lãm. Tuy nhiên, cơ quan đại diện của Quân chủng sau đó giải thể, trong khi tỉnh Minh Hải nhiều lần chia tách. Hiện chiếc MiG-21 tại Cà Mau không thuộc quản lý của các cơ quan Quân khu 9 mà thuộc thẩm quyền địa phương.
Đại tá Dũng cho rằng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau cần phối hợp các ngành tham mưu UBND tỉnh phương án xử lý, hoặc đề nghị Quân chủng Phòng không - Không quân xem xét.
MiG-21 là tiêm kích phản lực siêu thanh do Liên Xô thiết kế, đưa vào sử dụng từ năm 1959, được không quân nhiều nước sử dụng, trong đó có Việt Nam.
Chúc Ly