Nhắc đến Bahrain, phần lớn du khách nghĩ ngay đến những tòa tháp kính ở thủ đô Manama, những chiếc xe đua của giải Công thức I hay sự ồn ào trong các khu chợ souq - nơi tiếng mặc cả rôm rả quanh các quầy gia vị và ngọc trai. Nhưng chỉ cần lái xe về phía nam, đi qua những cụm nhà cuối cùng, âm thanh sôi động của đô thị dần biến mất, du khách sẽ bắt gặp không gian bằng phẳng, trống rải, trải dài gần như vô tận của sa mạc.
Một cái cây đơn độc hiện ra trên nền cát, xung quanh không có mảng xanh hay bất kỳ nguồn nước nào. Người dân địa phương gọi đó là cây Sự Sống - Shajarat al-Hayat.
Biển chỉ dẫn trên sa mạc để đến cây Sự Sống ở Bahrain. Ảnh: Billiken
Shajarat al-Hayat cao gần 10 m, tán đủ rộng che nắng cho du khách giữa thời tiết nóng gay gắt, tồn tại gần 400 năm một cách "tưởng chừng không thể" giữa vùng cát khô cằn của sa mạc. Trong bán kính gần một km xung quanh, không có suối, sông hay thảm thực vật nào khác sinh trưởng.
Bí ẩn về khả năng sinh tồn biến cây Sự Sống thành một huyền thoại suốt nhiều thế kỷ, điểm đến không thể bỏ qua với hầu hết du khách khi đặt chân đến quốc đảo giàu có nằm ở châu Á này.
Với du khách, sự tồn tại của cây đặt ra hàng loạt câu hỏi: Làm thế nào một cây có thể sống lâu đến vậy mà không có sông ngòi, mưa hay hệ thống tưới tiêu? Vì sao nó bén rễ được ở nơi khắc nghiệt như thế? Và tại sao lại trở thành biểu tượng được người dân Bahrain tôn kính? Một phần câu trả lời nằm ở khoa học, phần còn lại thuộc về niềm tin và huyền thoại.
Shajarat al-Hayat có tên khoa học là prosopis cineraria, thuộc chi prosopis, chủ yếu sống ở khu vực châu Mỹ, thường biết đến với tên gọi mesquite (cây quỷ). Riêng prosopis cineraria có xuất xứ châu Á, nổi tiếng với khả năng thích nghi vượt trội trong môi trường sa mạc khô hạn, có thể sinh trưởng trong điều kiện lượng mưa thấp, khoảng 150 mm mỗi năm. Yếu tố then chốt nằm ở hệ rễ sâu, có thể vươn tới 40-50 m dưới lòng đất để tìm nguồn nước ngầm. Lá cây nhỏ, phủ sáp giúp giữ lại từng giọt ẩm, lớp vỏ cây được cấu tạo để chịu đựng nhiệt độ cao khắc nghiệt.
Hàng rào bảo vệ quanh cây. Ảnh: Amusing Planet
Dù vậy, với nhiều người Bahrain, khoa học chưa thể lý giải trọn vẹn. Qua nhiều thế hệ, họ tin rằng sự sống của cây là một ân phúc, thậm chí là dấu vết còn sót lại của Vườn Địa Đàng trong truyền thuyết. Cây Sự Sống gắn với ký ức, niềm tự hào và những câu chuyện cổ xưa, trở thành biểu tượng cho sức sống bền bỉ của con người Bahrain trước điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Với những người từng dắt lạc đà băng qua sa mạc, cây Sự sống không chỉ như huyền thoại mà trở thành vấn đề sinh tồn. Cây tỏa bóng râm khi họ không còn nơi nào khác để trú ẩn, nghỉ ngơi và thành cột mốc giúp họ biết mình không đi lạc giữa biển cát.
Ngày nay, nhiều du khách cho biết cảm giác đứng dưới tán cây mang lại trải nghiệm khác lạ, vừa cuốn hút vừa bí ẩn. Cây không chỉ là một dấu mốc địa lý, mà đã trở thành một phần của đời sống văn hóa Bahrain, xuất hiện trong tác phẩm nghệ thuật, trang sức và các món quà lưu niệm.
Các trường học tại Bahrain tổ chức cho học sinh tham quan nơi này, xem đây như một bài học trực quan về khả năng thích nghi và sức sống của thiên nhiên.
Cây nằm sâu trong sa mạc, cách thủ đô Manama khoảng 35-40 km. Nếu du khách lái xe thẳng từ thành phố, thời gian di chuyển khoảng 45 phút. Không có tuyến xe buýt nào đưa đến tận nơi, vì vậy hầu hết du khách đều thuê xe trong ngày hoặc taxi.
Mỗi năm, cây đón khoảng 50.000 du khách ghé thăm. Trước tình trạng du khách khắc, vẽ lên thân cây gây hư hại, chính quyền Bahrain đã dựng hàng rào bảo vệ xung quanh.
Bahrain nằm trong Vịnh Ba Tư, gồm đảo chính Bahrain và khoảng 30 đảo nhỏ xung quanh, có tên gọi bắt nguồn từ tiếng Arab al-bahrayn (hai biển). Quốc đảo có diện tích hơn 780 km2, gấp 1,3 lần diện tích đảo Phú Quốc, không có sông tự nhiên, địa hình chủ yếu gồm sa mạc, lượng mưa thấp. Người dân chủ yếu dựa vào nguồn nước ngầm và các phương pháp khử muối nước biển để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt.
Bahrain nhìn từ trên cao. Ảnh: Statemag
Nằm trong một trong những khu vực sản xuất dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, song trữ lượng dầu của Bahrain khiêm tốn. Nền kinh tế nước này chủ yếu dựa vào hoạt động lọc và chế biến dầu thô nhập từ các quốc gia láng giềng. Trong những năm gần đây, đảo quốc dần chuyển dịch sang lĩnh vực tài chính, dịch vụ thương mại, truyền thông.
Dân số Bahrain có hơn 1,6 triệu người, tổng sản phẩm quốc nội theo sức mua tương đương (GDP PPP) đạt 108 tỷ USD (số liệu năm 2025) và HDI (chỉ số phát triển con người, đo lường sự phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia) đứng thứ 38 toàn cầu.
Cây Sự Sống ở Bahrain. Video: Tiktok/Pretty Sherry
Bahrain mang đến sự thuận tiện vượt trội trong di chuyển nhờ các chuyến bay thẳng tới hơn 70 điểm đến trên khắp thế giới. Sân bay Quốc tế Bahrain sở hữu cơ sở hạ tầng hiện đại, được trang bị công nghệ tiên tiến, hiện phục vụ hơn 35 hãng hàng không chở khách và vận tải hàng hóa.
Anh Minh (Theo Amusing Planet, Visit Bahrain, Khaleej weekly)