Tối 24/12, người dân làng Phạm Pháo, thuộc xã Hải Anh, nơi có nghề làm và sửa kèn đồng, tập trung tại quảng trường nhà thờ giáo xứ theo dõi các tiết mục đêm lễ Giáng sinh.
Nhà thờ Phạm Pháo được xây dựng lần đầu tiên vào thế kỷ XVII bằng tre nứa lợp lá. Năm 1800 nhà thờ được xây lại bằng gỗ, với 5 gian. Nhà thờ hiện nay được khởi công năm 1895, hoàn thành năm 1905, xây bằng gỗ lim nguyên khối, kết hợp phong cách Á Đông và Gothic. Đây là công trình quan trọng của giáo phận Bùi Chu.
Năm nay có hơn 2.000 giáo dân tham gia, đông hơn năm trước do các giáo xứ quanh vùng không tổ chức văn nghệ, ông Phạm Văn Thang, Trưởng ban Trật tự giáo xứ Phạm Pháo cho biết.
Đội kèn đồng Phạm Giáo được thành lập vào khoảng đầu thế kỷ XX, thường gọi là đội nhạc "Tây" vì du nhập từ phương Tây.
Ông Nguyễn Khuê, Nhạc trưởng đoàn kèn đồng miền Phạm Pháo, cho hay, đội hiện gồm khoảng 35 nhạc công. Họ là người trong làng, được truyền dạy cách chơi kèn từ thế hệ cha ông. Đội thường tập trung luyện cùng nhau khoảng một tuần trước các sự kiện lớn như Giáng sinh, khai mạc giáo phận, ngày Tuần Chầu của giáo xứ.
Mỗi chiếc kèn gồm 180-250 chi tiết từ đồng cán phẳng, được gò tay và sử dụng máy uốn tự chế. Các loại kèn phổ biến là clarinet, saxophone và trumpet, đòi hỏi người thợ có kỹ năng cơ khí, âm nhạc và thính giác để đảm bảo âm thanh.
Năm nay, đội kèn đồng miền Phạm Pháo hòa tấu bản Đêm đông và Tân binh ba ngôi trong đêm Giáng sinh. Tác phẩm được lựa chọn theo nội dung và chủ đề buổi lễ.
Kèn sousaphone được thiết kế quấn quanh người chơi với miệng loa hướng lên trên hoặc ra phía trước để âm thanh lan tỏa trong không gian ngoài trời. Đội kèn đồng Phạm Pháo có hai chiếc, thường đảm nhiệm bè trầm, giữ nhịp và tạo nền cho dàn nhạc.
Đội thánh ca Phạm Pháo gồm giáo dân trong vùng, chơi đàn và hát bè phía dưới sân khấu. Trong thánh lễ Công giáo, thánh ca được cử hành theo các phần nhập lễ, dâng lễ, hiệp lễ và kết lễ.
Tại các lễ quan trọng, cộng đoàn hát thêm những phần cố định như Kinh Thương Xót, Kinh Vinh Danh. Nội dung các bản nhạc tập trung ca tụng Thiên Chúa và diễn tả đức tin.
Giáo xứ giăng dây pháo hoa từ cổng đến nóc nhà thờ. Thánh lễ bắt đầu, pháo hoa được bắn trong lúc giáo dân tập trung đọc kinh và cầu nguyện.
Kết thúc thánh lễ, giáo dân xếp hàng để cha xứ phát lộc, hoạt động thường diễn ra trong các dịp lễ quan trọng hoặc sự kiện của giáo xứ. Các phần quà gồm bánh kẹo, lộc thánh. Trong đó, câu "Lời Chúa" được trao cho giáo dân như một cử chỉ chia sẻ niềm vui và cầu chúc bình an.
Quanh làng, các gia đình tụ họp liên hoan bên những hang đá trang trí. Chi phí xây dựng mỗi hang khoảng 10-20 triệu đồng. Những mô hình này được duy trì đến gần Tết Dương lịch.
Hoàng Giang