Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas ngày 9/1 cho biết vụ Nga phóng tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik vào Ukraine là hành động "leo thang rõ rệt", cũng là lời cảnh báo đến phương Tây. Bà chỉ trích Nga không muốn hòa bình và đang đáp lại các nỗ lực ngoại giao bằng "tên lửa và sự tàn phá".
"Các nước EU phải đào sâu hơn nữa vào kho vũ khí phòng không và chuyển giao ngay lập tức. Chúng ta cũng cần tiếp tục làm cho cuộc chiến này trở nên tốn kém hơn với Nga, trong đó có thông qua các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn", bà viết trên mạng xã hội.
Ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin, sau đó phê phán bà Kallas "thiếu hiểu biết". "Kaja có vẻ không có kiến thức cơ bản, song kể cả như vậy thì bà ấy cũng nên hiểu rằng không hệ thống phòng thủ nào chống được tên lửa siêu vượt âm Oreshnik có tốc độ gấp 10 lần âm thanh", ông nói.
Đặc phái viên Kirill Dmitriev tại Điện Kremlin ở Moskva, Nga tháng 4/2025. Ảnh: AFP
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Liên bang Nga Dmitry Medvedev cùng ngày tuyên bố vụ phóng là ví dụ về "cách đối phó những kẻ điên rồ nguy hiểm". Ông cho biết tình hình thế giới đã trở nên hỗn loạn kể từ đầu năm, dường như đề cập vụ Mỹ bắt Tổng thống Venezuela, thêm rằng Moskva cần hành xử sao cho phù hợp "vì có quá nhiều kẻ điên ở xung quanh".
Bộ Quốc phòng Nga hôm 9/1 tuyên bố tiến hành cuộc tập kích hiệp đồng nhằm vào Ukraine, trong đó có sử dụng tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik, để trả đũa vụ Kiev "phóng máy bay không người lái nhằm vào dinh thự của Tổng thống Putin", cáo buộc mà Ukraine và Mỹ đã bác bỏ.
Giới chức Ukraine cho biết quả đạn phóng từ thao trường Kapustin Yar ở tỉnh Astrakhan của Nga, đạt tốc độ khoảng 13.000 km/h, gấp gần 11 lần vận tốc âm thanh. Tỉnh trưởng Lviv Maksym Kozytsky thông báo Nga đã tập kích cơ sở hạ tầng quan trọng tại tỉnh này, song không nêu chi tiết.
Khu vực bị tấn công chỉ cách biên giới với Ba Lan, quốc gia thành viên NATO, khoảng 60 km. Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha cho biết cuộc tập kích gần biên giới NATO và EU như vậy là "mối đe dọa nghiêm trọng về an ninh".
Khoảnh khắc tên lửa Oreshnik tập kích tỉnh Lviv tại Ukraine đêm 8/1. Video: X/AMK Mapping
Sự việc diễn ra vài ngày sau khi loạt quốc gia châu Âu nhất trí triển khai lực lượng tới Ukraine sau khi Kiev đạt thỏa thuận ngừng bắn với Moskva. Điện Kremlin nhiều lần phản đối ý tưởng này, đồng thời cảnh báo binh sĩ nước ngoài đóng quân tại Ukraine sẽ là "mục tiêu hợp pháp của quân đội Nga".
Các chuyên gia phương Tây đánh giá đòn tập kích bằng Oreshnik dường như mang tính biểu tượng nhằm răn đe Ukraine và đồng minh, thay vì nhắm tới mục tiêu giá trị cao thuần túy.
Tổng thống Putin từng khẳng định không hệ thống phòng không nào của phương Tây chặn được tên lửa Oreshnik. Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky hồi tháng 1/2025 nói rất ít lá chắn tên lửa trên thế giới hiện nay có khả năng đối phó Oreshnik và thừa nhận Ukraine chưa sở hữu vũ khí nào như vậy.
Phạm Giang (Theo Reuters, TASS)