Tổng thống Donald Trump ngày 17/3 cho biết đa số đồng minh của Mỹ trong NATO đã thông báo không muốn tham gia chiến dịch tấn công Iran. Tuy nhiên, ông Trump khẳng định Washington cũng 'không cần được giúp đỡ" vì đã phá hủy phần lớn năng lực quân sự của Tehran trong những ngày qua.
"Hải quân, không quân, phòng không và radar của họ đã bị hủy diệt. Các lãnh đạo của họ, ở mọi cấp độ, đều đã bị hạ gục. Họ sẽ không bao giờ đe dọa được chúng ta, đồng minh của chúng ta ở Trung Đông hay thế giới này thêm nữa", ông tuyên bố.
Lãnh đạo Mỹ bày tỏ bản thân không cảm thấy bất ngờ trước phản hồi từ các thành viên NATO. Ông cho rằng quan hệ đồng minh luôn diễn ra "một chiều", nhấn mạnh Washington chi hàng trăm tỷ USD mỗi năm để bảo vệ cả liên minh nhưng không nhận được sự hỗ trợ tương xứng khi cần.
Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 16/3. Ảnh: AP
"Chúng tôi không còn cần đến hay mong muốn hỗ trợ của các nước NATO, thực ra là chưa bao giờ cần đến. Phát biểu với tư cách Tổng thống Mỹ, quốc gia hùng mạnh nhất thế giới, chúng tôi không cần bất kỳ ai giúp đỡ", Tổng thống Mỹ khẳng định, đồng thời chỉ trích cả Nhật Bản, Australia và Hàn Quốc.
Phát biểu được đưa ra gần một ngày sau khi ông Trump tuyên bố sẽ sớm công bố "một vài quốc gia" sẵn sàng hỗ trợ Mỹ bảo vệ eo biển Hormuz.
Chiến sự Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc. Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới, gần như vẫn bị phong tỏa hoàn toàn, khiến giá năng lượng leo thang và làm dấy lên lo ngại về lạm phát.
Mỹ những ngày qua liên tục kêu gọi đồng minh gửi tàu chiến tham gia hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, nhưng nhiều đồng minh của Washington tỏ ra dè dặt với đề xuất này.
Tổng thống Emmanuel Macron ngày 17/3 cho biết Pháp chỉ sẵn sàng hỗ trợ hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz "một khi tình hình lắng dịu hơn". Ông nhấn mạnh Pháp không phải bên tham chiến và sẽ không tham gia hoạt động nhằm giải vây tuyến hàng hải này.
Thủ tướng Keir Starmer trước đó cho biết Anh đang phối hợp với các đồng minh xây dựng kế hoạch khả thi về khôi phục hoạt động hàng hải tại khu vực, nhưng loại trừ khả năng triển khai nhiệm vụ dưới danh nghĩa NATO. Nhiều quan chức Đức cũng nhấn mạnh rằng xung đột hiện nay "không phải vấn đề của NATO".
Nhật Bản, Australia, Ba Lan, Tây Ban Nha, Hy Lạp và Thụy Điển những ngày qua cũng gửi thông điệp không muốn can dự quân sự tại eo biển Hormuz. Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho biết 27 nước thành viên đều không muốn gửi tàu chiến tới khu vực.
"Đây không phải cuộc chiến của châu Âu. Chúng ta không khởi đầu cuộc chiến và cũng không được tham vấn", bà nói với các thành viên Nghị viện châu Âu, đồng thời nhấn mạnh EU không muốn bị kéo vào cuộc xung đột còn mơ hồ về mục tiêu cuối cùng.
Thanh Danh (Theo AFP, Reuters, CNN)