Ngày 26/3, hãng hàng không Cathay Pacific của Hong Kong thông báo sẽ tăng phụ phí nhiên liệu thêm 34% trên tất cả các tuyến bay kể từ ngày 1/4 và thực hiện rà soát hai tuần một lần. Lý do là giá nhiên liệu bay tăng cao do ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Trung Đông.
Mức phụ phí nhiên liệu mới sẽ là 50 USD đối với các chuyến bay chặng ngắn, 93 USD cho chặng trung bình và 200 USD cho các chặng bay dài.
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu bay trung bình toàn cầu đã tăng gần gấp đôi kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2. Tính đến ngày 20/3, giá đã chạm mốc 197 USD một thùng.
Việc chi phí nhiên liệu tăng đột biến, vốn chiếm tới 1/4 chi phí vận hành toàn ngành, đang gây xáo trộn hàng không toàn cầu. Nhiều hãng bay buộc phải tăng giá vé, cắt giảm công suất và điều chỉnh lại dự báo tài chính.
Một máy bay của Cathay Pacific. Ảnh: Guardian
Tại Cathay Pacific, nhiên liệu chiếm khoảng 30% chi phí hoạt động trong năm 2025. Dù đã thực hiện các biện pháp phòng ngừa rủi ro giá (hedging) một phần, hãng vẫn chịu tổn thương trước đà tăng giá dầu hiện nay.
"Nếu mức tăng phi mã của chi phí nhiên liệu không được kiểm soát hiệu quả, chúng tôi sẽ không thể duy trì hoạt động ổn định cho mạng lưới đường bay của mình", đại diện hãng hàng không quốc gia Hong Kong khẳng định.
Tại cuộc họp do Cục Hàng không Việt Nam tổ chức hôm 9/3, ông Nguyễn Quang Trung, Phó tổng giám đốc Vietnam Airlines, cho biết nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của hãng có thể tăng gấp đôi. Khi đó hãng càng bay càng lỗ.
Các chuyên gia trong ngành cho biết nhiều hãng bay châu Á dễ bị tổn thương hơn trước biến động giá nhiên liệu vì có chương trình phòng ngừa rủi ro giá dầu yếu hơn so với các hãng khác ở châu Âu hoặc Mỹ, đặc biệt nếu đã bán vé trước đó với giá thấp.
"Các nút báo động đã được kích hoạt ở khắp nơi", June Goh, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao tại Sparta Commodities SA, công ty nghiên cứu và dự đoán xu hướng giá cả, nói.
Một số hãng hàng không giá rẻ ở Đông Nam Á đang chuẩn bị các kịch bản trong đó máy bay có thể phải tạm ngừng hoạt động nếu nhiên liệu trở nên quá đắt đỏ hoặc khó tiếp cận.
Tại Việt Nam, trước áp lực giá nhiên liệu Jet A1 tăng vọt (vượt ngưỡng 230 USD/thùng), Cục Hàng không ngày 26/3 cũng đề xuất Bộ Xây dựng áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với vé nội địa hạng phổ thông từ ngày 1/4 đến 30/6/2026.
Mức phụ thu dự kiến dao động từ 297.000 đến 680.000 đồng/vé tùy chặng bay. Cụ thể, giá vé tối đa chặng Hà Nội - TP HCM có thể lên tới gần 4 triệu đồng, trong khi chặng Hà Nội - Phú Quốc có thể chạm mức 4,68 triệu đồng. Tình trạng này khiến các hãng bay trong nước phải lên kế hoạch cắt giảm tần suất các đường bay ngách, tập trung vào trục chính. Hiện nay, hơn 60% hãng hàng không quốc tế cũng đã điều chỉnh tăng giá hoặc phụ thu để bù đắp chi phí vận hành đang đội lên khoảng 40%.
Theo cập nhật từ nhiều đơn vị lữ hành trong nước, nhiều hãng hàng không quốc tế đã cập nhật thay đổi phụ phí xăng dầu từ giữa tháng 3 với các chặng xuất phát/đến Việt Nam.
Ngày 17/3, Eva Air đã điều chỉnh thuế nhiên liệu cho các vé xuất mới/đổi từ 19/3, ví dụ chặng Việt Nam - Đài Loan một chiều tăng từ 42 USD lên 60 USD; khứ hồi tăng từ 84 USD lên 120 USD.
Trong khi đó, ngày 20/3, Starlux cũng điều chỉnh phụ phí xăng dầu cho các vé xuất mới/đổi từ 24/3, ví dụ Việt Nam đi Mỹ/EU một chiều từ 117 USD lên 180 USD, khứ hồi từ 234 USD lên 360 USD.
Từ khi xung đột ở khu vực Trung Đông xảy ra cuối tháng 2, các hãng hàng không trên thế giới đều có động thái phụ thu phí nhiên liệu, đẩy chi phí du lịch tăng cao. Nhiều công ty lữ hành Việt Nam thông báo hầu hết tour khởi hành từ tháng 4 sẽ tăng giá, các tour khởi hành từ trước giữ nguyên giá do hàng không hoặc đối tác tại điểm đến hỗ trợ.
Hoài Anh